नयाँ भेरियन्टसहितको कोरोना महामारीले मुलुकमा विभिन्न क्षेत्र जस्तै शैक्षिक क्षेत्रपनि ठप्प छ । विद्यालय, कलेज र विश्वविद्यालय बन्द छन् ।विद्यालयमा अध्ययनरत बालबालिकादेखि विश्वविद्यालयमा पढ्ने युवा विद्यार्थीहरूमा यसको मारमा परिरहेक छन् । शहरी क्षेत्रमा अनलाइनका माध्यमबाट शिक्षण क्रियाकलाप भए पनि ग्रामीण दुर्गम भेगमा अध्ययनरत विद्यार्थीका लागि यो संभावना छैन । यसबाट बालबालकिाको पठनपाठन मात्र नभई उनीहरूको मनोविज्ञानमा प्रत्यक्ष असरपर्दै गएको छ ।
यस्तो अवस्थामा बाल मनोविज्ञान र व्यावहारिक सिकाइलाइ महत्वदिनु पर्दछ कोरोना कहरका कारण घरमै रहेका बालबालिकालाई व्यावहारिक शिक्षा दिने यो उत्तम अवसर हो । तर समस्या हामी अभिभाबक र शिक्षकहरुमै देखिन्छ हामी डिग्री चाहन्छौँ, सीप चाहान्नौँ । अङ्क चाहान्छौँ तर संस्कार र नैतिकता चाहान्नौँ । हाम्रो शिक्षा व्यावहारिक नहुँदा कृषि प्रधान देशमा कृषिकर्म गर्नु अभिशाप ठानियो जसले युवा जनशक्तिलाई विदेश भासिन बाध्य बनाएको छ । अहिलेको अवस्थामा धेरै विद्यार्थीहरु घरगाउँ मै छन् अरु नसके पनि हाम्रो सैद्दान्तिक सिकाइलाई ब्यबहारिक पक्षसंग जोड्ने कोशिस गर्नु पर्नेछ ।
त्यसैले अभिभाबकले आफ्ना नानिबबुहरुलाइ यो बेलामा ब्यबहारिक ज्ञान दिने तर्फ बढी ध्यानदिनु पर्दछ । उनीहरुमा परेको र पर्नसक्ने मनोबैज्ञानिक असरलाई कम गर्ने उपाए उनीहरुलाई हरेक क्रियाकलापमा सरिक बनाउनु हो । विश्वविद्यलयमा अध्ययन गर्ने विद्यार्थीहरु आफै नै अभिभावकको भूमिका खेल्न सक्ने बर्गमा पर्दछन । उनिहरुले परिस्थिति जन्य अवस्थालाई बुझ्दै यो समयमा परिवार, घर समाज, र सांस्कृतिक मूल्य र मान्यतालाई सिक्ने अवसरको रुपमा पनि लिनु पर्दछ ।
शिक्षकहरुले यतिबेला बालबालिकालाई नैतिक मूल्य र मान्यता अनि संस्कार सिकाउन बढी प्रेरित गर्नु पर्दछ । शैक्षिक डिग्रीको आफ्नै महत्व छ तर संस्कारहीन डिग्रीको कुनै महत्व रहैदैन भन्ने तर्फ आफ्ना विद्यार्थीहरुलाई ज्ञान दिलाउन सक्नु पर्दछ । अभिभावक तथा शिक्षकहरूलाई लकडाउनका कारण बालमनोविज्ञानमा पर्न सक्ने नकारात्मक असरको सम्भाव्यताले पिरोलिरहेको यो अबस्थामा हामीले बालबालिकालाई प्रशस्त समय दिनु र परिवारमा पोषिलो आहारको सुनिश्चितता गर्नु पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ। बालबालिकाको मनोबल गिर्न नदिन अभिभावकहरूले एउटा कलाकारको जस्तो भूमिका निर्वाह गरौं ।
बालबालिकाले खेलिरहँदा हामी खेलाडी बनौं, उनीहरूले पढ्दा कहिले शिक्षक त कहिले विद्यार्थी बनौं। कहिले हाँस्यकलाकार त कहिले नृत्य प्रदर्शक बनौं। प्रेरणादायक कथाकार बनौं। उनीहरूलाई अतिआवश्यक सीप र सामाजिक व्यवहार सिकाऔं। विद्युतीय उपकरण जस्तै: टेलिभिजन र मोबाइलको कम प्रयोग गरौं। सबभन्दा महत्वपूर्ण, आफ्नो सन्तानको असल मित्र बनौं, जसले उनीहरूलाई एक्लोपना महशुस नहोस् र रमाएर बस्न सकुन्।
