पर्वत, वैशाख -२५, पर्वत जिल्लाको जलजला गाउँपालिका–६ मा अवस्थित कालाञ्जर पर्वतमा अनन्तश्री विभुषित मुक्तिनाथ पिठाधिश्वर स्वामी कमलनयनाचार्य मुक्तिनाथ बाबाको संकल्पमा १ सय ८ श्रीमद् भागवत महापुराण ज्ञानमहायज्ञको बुधबारदेखि भव्य शुभारम्भ भएको छ।
स्वामी कमलनयनाचार्य मुक्तिनाथ बाबाको अगुवाई र जलजला गाउँपालिकाको व्यवस्थापनमा आयोजित यो महायज्ञ ३४ दिनसम्म चल्नेछ। महायज्ञको उद्घाटन गर्दै स्वामी कमलनयनाचार्यले यो क्षेत्र धार्मिक ग्रन्थहरूमा उल्लेख भएबमोजिम पवित्र तपोभूमि भएको र यहाँ लामो समयसम्म आफूले तपस्या गरेको स्मरण गर्नुभयो। उहाँले कालञ्जर पर्वतलाई उत्तम तीर्थस्थलको रूपमा व्याख्या गर्दै यसको संरक्षणमा सबैले ध्यान दिनुपर्ने बताउनुभयो।
पौराणिक कथाहरू अनुसार राजर्षि जडभरतले यसै क्षेत्रमा तपस्या गरेको उल्लेख छ। मान्यता अनुसार कालञ्जरमा रहेको मृग सरोवरमा स्नान गरी भगवान् शिवको दर्शन गरेमा स्वर्गलोकमा जान सकिन्छ। बराहपुराणमा यस पर्वतलाई भगवान् शिवको बासस्थानको रूपमा वर्णन गरिएको स्वामी कमलनयनाचार्यले जानकारी दिनुभयो।
यद्यपि, जलजला गाउँपालिकाका अध्यक्ष यामबहादुर मल्लले प्रचारप्रसार र संरक्षणको अभावमा कालञ्जर पर्वत र यससँग जोडिएका अन्य तीर्थस्थल ओझेलमा परेको गुनासो गर्नुभयो। कालीगण्डकी नदीसँग जोडिएको यो पर्वत जलजला र मोदी गाउँपालिकामा फैलिएको छ भने यसको केही भाग म्याग्दीको अन्नपूर्ण गाउँपालिकासँग पनि जोडिएको छ। प्राचीन धर्मग्रन्थहरूमा यो क्षेत्र ‘मृग सरोवर’ र सीमसार क्षेत्रको रूपमा परिचित छ।
पण्डित सुर्दशन बडालका अनुसार अग्निपुराण, विष्णुपुराण र श्रीमद्भागवतको पाँचौं अध्यायमा कालञ्जरलाई राजर्षि जडभरतको तपस्थली र उनका तीन जन्मसँग जोडिएको कृष्णगण्डकीको नजिकको पवित्र भूमि भनेर व्याख्या गरिएको छ। महर्षि जडभरतले कालञ्जरसँगै म्याग्दीको पौलस्य आश्रम र गलेश्वरधाममा पनि तपस्या गरेको र कालञ्जरमा कालो मृगको रूपमा घुमेको धार्मिक ग्रन्थहरूमा उल्लेख छ।
यातायातको सुविधालाई ध्यानमा राख्दै कुश्माबाट बनौं हुँदै हल्जुरे, शालिजाको तारे–जलजला सडक मार्ग प्रयोग गर्न सकिन्छ। त्यसैगरी, पर्वतको वारीबेनीबाट मल्लाज लेखफाँट कालोपत्रे सडक हुँदै शालिजाबाट जलजला पुग्न करिब १ घण्टा ३० मिनेट लाग्छ।
यो महायज्ञले यस क्षेत्रको धार्मिक महत्त्वलाई उजागर गर्नुका साथै पर्यटन विकासमा पनि टेवा पुग्ने विश्वास गरिएको छ। आयोजकले सम्पूर्ण भक्तजन तथा इच्छुक व्यक्तिहरूलाई यस ज्ञान महायज्ञमा सहभागी भई पुण्य लाभ गर्न आह्वान गरेका छन्।
