कृष्ण जि.सी.बेनी /म्याग्दी
आकाशमा बादल बाक्लिँदै छ। मनसुनको प्रभाव अझै कायमै छ। र, अब फेरि देशका अधिकांश भू–भागमा वर्षाको गतिविधि बढ्ने संकेत देखिएको छ।
नेपाल मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले आगामी शुक्रबारदेखि तीन दिनसम्म देशका अधिकांश क्षेत्रमा वर्षाको सम्भावना रहेको जनाएको छ। महाशाखाका अनुसार बंगालको खाडीको मध्य भूभाग आसपास विकसित भइरहेको न्यूनचापीय प्रणालीका कारण वर्षाको गतिविधि बढ्नेछ।
विशेषगरी गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका केही स्थानमा मेघगर्जन, चट्याङ र हावाहुरीसहित भारीदेखि धेरै भारी वर्षा हुने सम्भावना छ। एक–दुई स्थानमा अति भारी वर्षासमेत हुन सक्ने पूर्वानुमान गरिएको छ।
मधेश प्रदेश तथा कोशी, बागमती र सुदूरपश्चिम प्रदेशका केही स्थानमा पनि भारीदेखि धेरै भारी वर्षाको सम्भावना रहेको महाशाखाले जनाएको छ। कर्णाली प्रदेशका केही स्थानमा समेत भारी वर्षा हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।
देशका अधिकांश स्थानमा भने मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको छ।
मौसमविद्हरूका अनुसार उत्तर अन्डमान सागर तथा आसपास विकसित न्यूनचापीय प्रणाली अहिले बंगालको खाडीको मध्य भाग आसपास रहेको छ। उक्त प्रणाली थप शक्तिशाली बन्दै बलियो न्यूनचापीय क्षेत्रमा परिणत भएर पश्चिम–उत्तरपश्चिम दिशातर्फ अघि बढ्ने देखिएको छ।
यसको प्रभाव बुधबारदेखि नै देखिन थाल्नेछ। विशेषगरी कोशी, मधेश, बागमती र गण्डकी प्रदेशमा वर्षाको गतिविधि क्रमशः बढ्दै जाने महाशाखाको अनुमान छ।
वर्षा केवल पानी पर्ने विषय मात्र होइन। भारी वर्षासँगै बाढी, पहिरो, भू–क्षय र डेब्रिज फ्लोको जोखिम पनि बढ्ने गर्छ। सहरी तथा तराई क्षेत्रमा डुबानको समस्या आउन सक्ने तथा ठूला–साना नदी, खोला र नालामा पानीको सतह बढ्न सक्ने भएकाले सावधानी अपनाउन मौसम महाशाखाले आग्रह गरेको छ।
भारी वर्षाले जनजीवनसँगै कृषि, स्वास्थ्य, पर्यटन र निर्माण क्षेत्रमा समेत असर पार्न सक्छ। नदी तथा खोलानजिक भइरहेका निर्माण कार्य, सडक यातायात र हवाई सेवासमेत प्रभावित हुन सक्ने भएकाले आवश्यक सतर्कता अपनाउन महाशाखाले आग्रह गरेको छ।
यसबीच स्थानीय तह र सम्बन्धित निकायलाई पनि सम्भावित जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै आवश्यक तयारी गर्न भनिएको छ।
हिमाली क्षेत्रमा पनि जोखिम
यो मौसम प्रणालीको प्रभाव हिमाली क्षेत्रमा समेत पर्न सक्ने देखिएको छ। हिमाली भू–भागमा भारीदेखि धेरै भारी हिमपात हुन सक्ने भएकाले पर्वतारोही तथा हिमाली क्षेत्रमा जाने अन्य व्यक्तिलाई उच्च सतर्कता अपनाउन महाशाखाले अनुरोध गरेको छ।
अहिलेको मौसमले एउटा स्पष्ट सन्देश दिएको छ-वर्षा आउनु स्वाभाविक प्रक्रिया हो, तर भारी वर्षाले निम्त्याउन सक्ने जोखिमलाई बेवास्ता गर्नु भने जोखिमपूर्ण हुन सक्छ।
त्यसैले नदी, खोला तथा पहिरोको जोखिम भएका क्षेत्रमा बसोबास गर्ने नागरिकले मौसमसम्बन्धी सूचना नियमित रूपमा हेर्नु आवश्यक छ। अनावश्यक रूपमा जोखिमयुक्त स्थानमा नजानु र स्थानीय प्रशासन तथा सम्बन्धित निकायले जारी गर्ने सूचनाको पालना गर्नु नै सम्भावित क्षतिबाट जोगिने महत्वपूर्ण उपाय हुन सक्छ।
मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले पनि मौसम प्रणालीको निरन्तर अनुगमन भइरहेको जनाएको छ। प्रणालीको अवस्था परिवर्तन हुन सक्ने भएकाले नियमित मौसम पूर्वानुमान तथा अद्यावधिक सूचना हेर्न महाशाखाले सबैमा आग्रह गरेको छ।
आकाशमा बादल बढ्दै गर्दा अब सावधानी पनि बढाउनुपर्ने बेला आएको छ।
