म्याग्दीको लुकेको स्वर्ग: प्राकृतिक सौन्दर्य र पर्या-पर्यटनको नयाँ गन्तव्य ‘जलजला’

म्याग्दीको धवलागिरि गाउँपालिका–२ मा अवस्थित उपल्लो “जलजला” पछिल्ला दिनमा नयाँ पर्यटकीय गन्तव्यको रूपमा चर्चामा आउन थालेको छ। वर्षौँदेखि प्राकृतिक सुन्दरताले भरिपूर्ण भएर पनि ओझेलमा परेको यो क्षेत्र अब योजनाबद्ध पर्यटन विकासको अभियानसँगै नयाँ परिचय बनाउने चरणमा पुगेको छ। यहाँको समथर भूगोल, हिमश्रृंखलाको मोहक दृश्य, जैविक विविधता, दुर्लभ वन्यजन्तु र ग्रामीण जीवनशैलीले जलजलालाई नेपालको सम्भावनायुक्त पर्यटन गन्तव्यको सूचीमा उभ्याएको छ।

समुद्री सतहदेखि ३ हजार ४१८ मिटर उचाइमा रहेको जलजला ढोरपाटन सिकार आरक्षभित्र पर्दछ। यो स्थान केवल एउटा पर्यटकीय स्थल मात्र नभई प्राकृतिक सम्पदा, सांस्कृतिक जीवनशैली र पर्यावरणीय विविधताको संगम बनेको छ। यहाँ पुग्ने जो कोहीलाई समथर फाँटमा बसेर आँखै अगाडि हिमालहरूको लर्कन हेर्दा कुनै कलाकारले क्यानभासमा कोरेको सुन्दर चित्रभित्र पुगेको अनुभव हुन्छ।

जलजलाबाट गुर्जा, धवलागिरि, चुरेन, पुथा, मानापाथी, निलगिरि, अन्नपूर्ण, माछापुच्छ्रे र मनास्लु हिमालको दृश्य अवलोकन गर्न सकिन्छ। मौसमका कारण यहाँको दृश्य प्रत्येक घण्टामा बदलिन्छ। कहिले कुहिरोले ढाक्छ, कहिले सफा आकाशले हिमाललाई चम्काउँछ, त कहिले शीतल हावाले पर्यटकलाई अनौठो आनन्द दिन्छ।

वसन्त ऋतुमा गुराँसका राताम्य जङ्गलहरूले जलजलालाई थप सुन्दर बनाउँछन् भने बर्खामा हरियाली, पशुगोठ र वन्यजन्तुको गतिविधिले क्षेत्रलाई जीवन्त बनाउँछ। शान्त वातावरण, चरन क्षेत्रका घुम्ती गोठ, पशुपालन संस्कृति र प्राकृतिक विविधता यहाँको अर्को आकर्षण हुन्।

जलजलाको पर्यटन सम्भावनालाई उजागर गर्न धवलागिरि गाउँपालिकाले दुईदिने पर्यटन प्रवर्द्धन कार्यक्रम आयोजना गरेको छ। कार्यक्रमका सहभागीहरूले जलजलालाई आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकको आकर्षण केन्द्र बनाउन पूर्वाधार विकास अपरिहार्य रहेको बताएका छन्।

गण्डकी प्रदेशसभा सदस्य तथा पूर्व भौतिक पूर्वाधार मन्त्री रेशमबहादुर जुग्जालीले सडक पहुँच र आवश्यक संरचना निर्माण भएपछि जलजलाले पर्यटन क्षेत्रमा ठूलो सम्भावना बोकेको बताउनुभयो। प्रदेशसभा सदस्य हरि भण्डारीले पर्यटनसँगै जडीबुटी उत्पादन र स्थानीय अर्थतन्त्रलाई जोड्न सकिने धारणा राख्नुभयो।

स्थानीय जनप्रतिनिधिहरू, पर्यटन क्षेत्रका विज्ञ तथा सरोकारवालाले जलजलाको समथर भूगोल, घना जंगल, जैविक विविधता र हिमश्रृंखलाको दृश्यलाई व्यवस्थित रूपमा प्रचारप्रसार गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

धवलागिरि गाउँपालिकाले “चिनौँ जलजला, घुमौँ जलजला” भन्ने डिजिटल अभियान समेत सुरु गरेको छ। कार्यक्रमका क्रममा जलजलाको दीर्घकालीन विकासका लागि सातबुँदे घोषणापत्र जारी गरिएको छ।

जलजलाको विकाससँगै “बेनी–मुना–खोरिया–मरेनी–जलजला–ढोरपाटन” हुँदै पूर्वी रुकुमको तकसेरा जोड्ने सडकलाई पर्यटन मार्गका रूपमा विकास गर्ने योजना अघि बढाइएको छ। यस सडकले बागलुङको ढोरपाटन, पूर्वी रुकुमका क्षेत्र तथा म्याग्दीलाई पर्यटनको साझा सञ्जालमा जोड्ने अपेक्षा गरिएको छ।

यद्यपि, जलजलाको सम्भावना जति ठूलो छ, चुनौतीहरू पनि उत्तिकै छन्। हालसम्म यहाँ होटल, व्यवस्थित आवास, खानेपानी र पर्याप्त पूर्वाधारको अभाव छ। क्याम्पिङ गर्ने पर्यटकले आफ्नै बन्दोबस्तीको सामान बोकेर जानुपर्छ। स्थानीय फुलबहादुर विकले आफ्ना गोठमा पाहुनाका लागि खाना र बसोबासको व्यवस्था गर्दै आउनुभएको छ। च्याउ, टुसाका परिकार, ढकायोको सागको अचार, दूध, दही तथा स्थानीय भेडा–खसीका परिकारले पर्यटकलाई ग्रामीण स्वादसँग जोड्ने प्रयास भइरहेको छ।

जलजलाको अर्को महत्त्वपूर्ण पक्ष जैविक विविधता पनि हो। यहाँको जंगल दुर्लभ “हाब्रे” अर्थात् रेडपाण्डाको बासस्थान मानिन्छ। यसले जलजलालाई केवल पर्यटन केन्द्र मात्र नभई संरक्षण र वातावरणीय अध्ययनका दृष्टिले पनि विशेष बनाएको छ।

प्राकृतिक सुन्दरता, हिमालको मनमोहक दृश्य, ग्रामीण जीवनशैली र जैविक विविधताको अनुपम मिश्रण बोकेको जलजला आज पनि धेरैका लागि अपरिचित छ। तर सडक सञ्जाल विस्तार, पूर्वाधार निर्माण र प्रभावकारी प्रचारप्रसारले निकट भविष्यमा जलजलालाई नेपालकै चर्चित पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा स्थापित गर्न सक्ने सम्भावना देखिन्छ।

तविर श्रोत : हरिकृष्ण गौतम